Imperativ – rica ve yönerge cümleleri

“Gel”, “Lütfen dinleyin”, “Biraz bekleyin” gibi cümlelerde bir kişiden bir şey yapmasını isteriz. Almancada bu yapı Imperativ olarak adlandırılır. Söyleyişin kibar veya sert olması yalnızca gramerle değil, ton ve bitte gibi kelimelerle de ilgilidir.

1 · Kime hitap ediyorsun?

Tek kişiye samimi hitapta du, birkaç kişiye samimi hitapta ihr, kibar hitapta Sie biçimini düşünürüz. du ve ihr için emir cümlesinde özne genellikle söylenmez. Kibar Sie ise fiilden sonra mutlaka bulunur.

HitapÖrnekKarşılık
duKomm bitte!Lütfen gel!
ihrKommt bitte!Lütfen gelin!
SieKommen Sie bitte!Lütfen gelin!

2 · du biçimini nasıl kurarsın?

Birçok fiilde kök kullanılır: kommen → komm, machen → mach. Bazı fiillerde -e eklemek de mümkündür. arbeiten gibi fiillerde telaffuz için -e gerekir: Arbeite! du kelimesini ekleme.

Hör bitte zu!

Lütfen dinle!

Mach das Fenster zu!

Pencereyi kapat!

Arbeite bitte langsam!

Lütfen yavaş çalış!

3 · ihr ve Sie biçimleri daha düzenli

ihr için normal Präsens biçimini al, ihr öznesini kaldır: ihr wartet → Wartet! Kibar Sie için mastara benzeyen fiil biçimini ve Sie öznesini kullan: Warten Sie! sein fiilinin özel biçimlerini ayrıca öğren.

FiilduihrSie
wartenWarte!Wartet!Warten Sie!
lesenLies!Lest!Lesen Sie!
seinSei!Seid!Seien Sie!

4 · Kök değişimleri ve ayrılabilen fiiller

lesen → Lies!, geben → Gib!, nehmen → Nimm! biçimlerini örnekle öğren. fahren gibi a → ä yapan fiillerde emir biçiminde Umlaut olmaz: Fahr! Ayrılabilen fiilin ön eki yine sona gider.

RufEmir biçimi
mich morgenNesne + zaman
an!Ayrılan ön ek
Cümleyi parçalara ayır: her kutu bir görevi gösterir.

Lies den Text bitte!

Lütfen metni oku!

Fahr vorsichtig!

Dikkatli sür!

Ruf mich morgen an!

Yarın beni ara!

5 · Olumsuzluk ve yumuşak rica

Bir şeyi yapmamasını isterken nicht veya kein kullanabilirsin. Bitte’yi başa veya uygun bir yere eklemek ifadeyi yumuşatır. Kibar bir soru da rica işlevi görebilir: Können Sie bitte …?

Sprich bitte nicht so schnell!

Lütfen bu kadar hızlı konuşma!

Kaufen Sie bitte keine Milch!

Lütfen süt satın almayın!

Können Sie bitte das Fenster öffnen?

Lütfen pencereyi açabilir misiniz?

Kısa tekrar

  • Önce du/ihr/Sie hitabını belirle.
  • du ve ihr çoğunlukla yazılmaz; kibar Sie yazılır.
  • Ayrılabilen ön ek emir cümlesinde de sona gider.
Kendini kontrol et: Birden fazla arkadaşına: “Lütfen bekleyin” nasıl denir?

Wartet bitte!

Samimi çoğul ihr wartet biçiminden ihr kaldırılır.

Konuyu alıştırmalarla pekiştir

Örnekleri anladıysan kısa sorularla devam et. Yanlış yaptığında cevap açıklamasını okuyup bu anlatıma dönebilirsin.

Imperativ – rica ve yönerge cümleleri alıştırmaları →

Sık sorulan sorular

Lies du den Text denir mi?

Temel yönerge Lies den Text olur. du özel vurgu için kullanılabilir; başlangıçta öznesiz kalıbı öğren.

Geh ve Gehe ikisi de doğru mu?

Evet, birçok fiilde -e isteğe bağlıdır. Her fiilde aynı esneklik yoktur: Warte! biçimindeki e gereklidir.

bitte eklemek yeterince kibar mı?

Çoğu basit ricada yardımcı olur. Resmî durumlarda tonla birlikte Können Sie bitte …? gibi soru biçimi daha uygun olabilir.

Benzer ve bağlantılı konular

Soru ve yorumlar

Konuda takıldığın yeri veya öğrenme deneyimini paylaşabilirsin. Yorumlar incelemeden sonra yayımlanır; e-posta adresin gösterilmez.

← A1 gramer konularına dön

Bu konuyu birebir veya grup dersinde çalışmak ister misin?

Imperativ konusunu birebir veya grup dersinde örneklerle çalışabiliriz. A1 seviyesinin bütün konuları için A1 Almanca kursu sayfasına bak. İlk ders ücretsiz.

İletişime geç
Ücretsiz bilgi al