Trennbare Verben – ayrılabilen fiiller
aufstehen “kalkmak”, einkaufen “alışveriş yapmak”, anrufen “telefon etmek” demektir. Bu fiillerin başındaki parça bazı cümlelerde fiilden ayrılıp sona gider. Tek bir fiilin iki parça hâlinde görünmesi başlangıçta şaşırtabilir; mantığı birlikte görelim.
1 · Ön ek ve temel fiili tanı
aufstehen = auf + stehen, anrufen = an + rufen. Ön ek, temel fiilin anlamını değiştirir. Yeni fiili yalnızca ön ekin Türkçe karşılığından tahmin etmeye çalışma; bütün anlamıyla öğren. ab-, an-, auf-, aus-, ein-, mit-, vor-, zu-, zurück- sık rastlanan ayrılabilir ön eklerdir.
stehen → aufstehen
ayakta durmak → kalkmak
kaufen → einkaufen
satın almak → alışveriş yapmak
2 · Düz cümlede ön eki sona koy
Temel fiilin çekimli bölümü ikinci ögede, ayrılan ön ek cümlenin sonunda durur. İkisinin arasına özne, zaman ve nesne gibi bilgiler girebilir.
Ich stehe auf.
Kalkıyorum.
Ich stehe um sieben Uhr auf.
Saat yedide kalkıyorum.
Heute rufe ich meine Mutter an.
Bugün annemi arıyorum.
3 · Soru kurarken de ön eki unutma
Evet/hayır sorusunda çekimli bölüm başa, W-sorusunda ikinci ögeye gelir. Ön ek yine sona gider. Sorunun başına geçmez.
Kaufst du heute ein?
Bugün alışveriş yapıyor musun?
Wann stehst du auf?
Ne zaman kalkıyorsun?
Ruft ihr Anna morgen an?
Yarın Anna’yı arıyor musunuz?
4 · Modal fiilden sonra ayrılmaz
Modal fiil kullanıldığında asıl fiil mastar hâlinde sona gider. Bu mastar bir bütündür: aufstehen, einkaufen, anrufen. Çekimli olan modal fiildir.
Ich muss früh aufstehen.
Erken kalkmak zorundayım.
Wir möchten heute einkaufen.
Bugün alışveriş yapmak istiyoruz.
Kannst du mich morgen anrufen?
Yarın beni arayabilir misin?
5 · Her ön ek ayrılmaz
besuchen, verstehen, bekommen gibi fiillerin ön ekleri temel kullanımda ayrılmaz. be-, emp-, ent-, er-, ge-, miss-, ver-, zer- ayrılmayan ön eklerdir. über-, um-, durch- gibi bazı ön ekler farklı fiillerde farklı davranabilir; A1’de fiili bir örnek cümleyle öğrenmek yeterlidir.
Ich besuche meine Oma.
Büyükannemi ziyaret ediyorum.
be- ayrılmaz.Ich verstehe die Frage.
Soruyu anlıyorum.
ver- ayrılmaz.Kısa tekrar
- Çekimli ana cümlede ön ek sona gider.
- Modalden sonraki mastar birleşik kalır.
- Ön ekin ayrılıp ayrılmadığını fiille birlikte öğren.
Kendini kontrol et: Ich ___ um acht Uhr ___. (aufstehen)
stehe … auf
stehen, ich için stehe olur; auf cümlenin sonuna gider.
Konuyu alıştırmalarla pekiştir
Örnekleri anladıysan kısa sorularla devam et. Yanlış yaptığında cevap açıklamasını okuyup bu anlatıma dönebilirsin.
Trennbare Verben – ayrılabilen fiiller alıştırmaları →Sık sorulan sorular
Ich aufstehe doğru mu?
Temel ana cümlede hayır: Ich stehe auf. Mastar gerektiğinde ise aufstehen birleşik yazılır.
anrufen nesne alır mı?
Evet. Birini aramak için Akkusativ kullanılır: Ich rufe dich an.
Perfektte ön ek nerede?
Ayrılabilir fiillerde ge çoğunlukla ön ek ile kök arasına gelir: einkaufen → eingekauft. Bunu Perfekt konusunda ayrıntılı çalışabilirsin.
Benzer ve bağlantılı konular
Soru ve yorumlar
Konuda takıldığın yeri veya öğrenme deneyimini paylaşabilirsin. Yorumlar incelemeden sonra yayımlanır; e-posta adresin gösterilmez.
Öğrenci yorumları