Trennbare Verben – ayrılabilen fiiller

aufstehen “kalkmak”, einkaufen “alışveriş yapmak”, anrufen “telefon etmek” demektir. Bu fiillerin başındaki parça bazı cümlelerde fiilden ayrılıp sona gider. Tek bir fiilin iki parça hâlinde görünmesi başlangıçta şaşırtabilir; mantığı birlikte görelim.

1 · Ön ek ve temel fiili tanı

aufstehen = auf + stehen, anrufen = an + rufen. Ön ek, temel fiilin anlamını değiştirir. Yeni fiili yalnızca ön ekin Türkçe karşılığından tahmin etmeye çalışma; bütün anlamıyla öğren. ab-, an-, auf-, aus-, ein-, mit-, vor-, zu-, zurück- sık rastlanan ayrılabilir ön eklerdir.

stehen → aufstehen

ayakta durmak → kalkmak

kaufen → einkaufen

satın almak → alışveriş yapmak

2 · Düz cümlede ön eki sona koy

Temel fiilin çekimli bölümü ikinci ögede, ayrılan ön ek cümlenin sonunda durur. İkisinin arasına özne, zaman ve nesne gibi bilgiler girebilir.

HeuteZaman
rufeÇekimli fiil
ich meine MutterDevamı
anAyrılan ön ek
Cümleyi parçalara ayır: her kutu bir görevi gösterir.

Ich stehe auf.

Kalkıyorum.

Ich stehe um sieben Uhr auf.

Saat yedide kalkıyorum.

Heute rufe ich meine Mutter an.

Bugün annemi arıyorum.

3 · Soru kurarken de ön eki unutma

Evet/hayır sorusunda çekimli bölüm başa, W-sorusunda ikinci ögeye gelir. Ön ek yine sona gider. Sorunun başına geçmez.

Kaufst du heute ein?

Bugün alışveriş yapıyor musun?

Wann stehst du auf?

Ne zaman kalkıyorsun?

Ruft ihr Anna morgen an?

Yarın Anna’yı arıyor musunuz?

4 · Modal fiilden sonra ayrılmaz

Modal fiil kullanıldığında asıl fiil mastar hâlinde sona gider. Bu mastar bir bütündür: aufstehen, einkaufen, anrufen. Çekimli olan modal fiildir.

Ich muss früh aufstehen.

Erken kalkmak zorundayım.

Wir möchten heute einkaufen.

Bugün alışveriş yapmak istiyoruz.

Kannst du mich morgen anrufen?

Yarın beni arayabilir misin?

5 · Her ön ek ayrılmaz

besuchen, verstehen, bekommen gibi fiillerin ön ekleri temel kullanımda ayrılmaz. be-, emp-, ent-, er-, ge-, miss-, ver-, zer- ayrılmayan ön eklerdir. über-, um-, durch- gibi bazı ön ekler farklı fiillerde farklı davranabilir; A1’de fiili bir örnek cümleyle öğrenmek yeterlidir.

Ich besuche meine Oma.

Büyükannemi ziyaret ediyorum.

be- ayrılmaz.

Ich verstehe die Frage.

Soruyu anlıyorum.

ver- ayrılmaz.

Kısa tekrar

  • Çekimli ana cümlede ön ek sona gider.
  • Modalden sonraki mastar birleşik kalır.
  • Ön ekin ayrılıp ayrılmadığını fiille birlikte öğren.
Kendini kontrol et: Ich ___ um acht Uhr ___. (aufstehen)

stehe … auf

stehen, ich için stehe olur; auf cümlenin sonuna gider.

Konuyu alıştırmalarla pekiştir

Örnekleri anladıysan kısa sorularla devam et. Yanlış yaptığında cevap açıklamasını okuyup bu anlatıma dönebilirsin.

Trennbare Verben – ayrılabilen fiiller alıştırmaları →

Sık sorulan sorular

Ich aufstehe doğru mu?

Temel ana cümlede hayır: Ich stehe auf. Mastar gerektiğinde ise aufstehen birleşik yazılır.

anrufen nesne alır mı?

Evet. Birini aramak için Akkusativ kullanılır: Ich rufe dich an.

Perfektte ön ek nerede?

Ayrılabilir fiillerde ge çoğunlukla ön ek ile kök arasına gelir: einkaufen → eingekauft. Bunu Perfekt konusunda ayrıntılı çalışabilirsin.

Benzer ve bağlantılı konular

Soru ve yorumlar

Konuda takıldığın yeri veya öğrenme deneyimini paylaşabilirsin. Yorumlar incelemeden sonra yayımlanır; e-posta adresin gösterilmez.

← A1 gramer konularına dön

Bu konuyu birebir veya grup dersinde çalışmak ister misin?

Trennbare Verben konusunu birebir veya grup dersinde örneklerle çalışabiliriz. A1 seviyesinin bütün konuları için A1 Almanca kursu sayfasına bak. İlk ders ücretsiz.

İletişime geç
Ücretsiz bilgi al