Verben mit Dativ und Akkusativ – iki nesneli fiiller
Birine bir şey veriyor, gösteriyor veya anlatıyorsan cümlede iki nesne bulunabilir. Ich gebe dem Kind das Buch örneğinde dem Kind alıcı, das Buch verilen şeydir. Şimdi bu iki görevi ayrı ayrı bulmayı ve doğru çekimi seçmeyi öğrenelim.
1 · Cümlede üç görevi ayır
Ich gebe dem Kind das Buch cümlesinde ich eylemi yapan öznedir. Kime veriyorum? → dem Kind. Neyi veriyorum? → das Buch. geben bu kullanımıyla Dativ alıcı ve Akkusativ nesne alır. Her isim grubunu tek tek incele; cümlede birden fazla hâl bulunabilir.
Ich gebe dem Kind das Buch.
Çocuğa kitabı veriyorum.
Anna schenkt ihrer Mutter einen Schal.
Anna annesine bir atkı hediye ediyor.
2 · Sık kullanılan iki nesneli fiiller
Bu fiilleri bir kalıpla öğren: jemandem etwas geben = birine bir şey vermek. jemandem Dativ kişiyi, etwas Akkusativ şeyi temsil eder. Bazı fiiller bir nesneyle de kullanılabilir; her cümlede mutlaka iki nesne yazmak zorunda değilsin.
| Fiil | Kalıp | Anlam |
|---|---|---|
| geben | jemandem etwas geben | birine bir şey vermek |
| schenken | jemandem etwas schenken | birine bir şey hediye etmek |
| zeigen | jemandem etwas zeigen | birine bir şey göstermek |
| schicken | jemandem etwas schicken | birine bir şey göndermek |
| bringen | jemandem etwas bringen | birine bir şey getirmek |
| erklären | jemandem etwas erklären | birine bir şeyi açıklamak |
| erzählen | jemandem etwas erzählen | birine bir şey anlatmak |
| leihen | jemandem etwas leihen | birine bir şey ödünç vermek |
| empfehlen | jemandem etwas empfehlen | birine bir şey önermek |
| kaufen | jemandem etwas kaufen | birine bir şey satın almak |
Wir zeigen dem Gast den Weg.
Misafire yolu gösteriyoruz.
Paul schickt seinem Bruder eine Nachricht.
Paul erkek kardeşine bir mesaj gönderiyor.
3 · Alıcının artikelini Dative getir
Önce alıcının ismini ve artikelini tanı. der ve das Dativde dem; die feminin ise der; çoğul die ise den olur. Çoğul isim genellikle ayrıca -n alır: die Kinder → den Kindern. Zaten -n veya -s ile biten çoğullara bir n daha eklenmez.
| İsim | Dativ alıcı | Değişim |
|---|---|---|
| der Gast | dem Gast | der → dem |
| das Kind | dem Kind | das → dem |
| die Frau | der Frau | die → der |
| die Kinder | den Kindern | die → den; isim + n |
Ich gebe dem Kind das Buch.
Çocuğa kitabı veriyorum.
das Kind → dem KindWir erzählen den Kindern eine Geschichte.
Çocuklara bir hikâye anlatıyoruz.
die Kinder → den Kindern4 · Verilen veya anlatılan şeyi Akkusative getir
Akkusativde en belirgin artikel değişimi maskulinde olur: der → den, ein → einen. Feminin ve nötr biçimler çoğu kez Nominativle aynı görünür; bu, nesnenin Akkusativ olmadığı anlamına gelmez. Görevi fiil ve cümlenin anlamı belirler.
Anna schenkt ihrer Mutter einen Schal.
Anna annesine bir atkı hediye ediyor.
ein Schal → einen SchalPaul schickt seinem Bruder eine Nachricht.
Paul erkek kardeşine bir mesaj gönderiyor.
eine Nachricht aynı görünür, ama AkkusativdirIch gebe dem Kind das Buch.
Çocuğa kitabı veriyorum.
das Buch aynı görünür, ama Akkusativdir5 · İyelik artikellerinde de hâli koru
mein, dein, sein, ihr ve unser gibi iyelik artikelleri yalnızca kime ait olduğunu söylemez; ardından gelen ismin hâline de uyar. ihr kökü annesinin Anna’ya ait olduğunu gösterir; Mutter feminin Dativ olduğu için ihrer olur.
Anna schenkt ihrer Mutter einen Schal.
Anna annesine bir atkı hediye ediyor.
ihre Mutter → ihrer MutterDu leihst deinem Freund das Fahrrad.
Arkadaşına bisikleti ödünç veriyorsun.
Meine Schwester kauft unserem Vater ein Geschenk.
Kız kardeşim babamıza bir hediye satın alıyor.
6 · İsimli nesnelerde temel sıra
İki nesne de isim grubu olduğunda tarafsız temel sıra çoğu kez Dativ + Akkusativ olur. Ich gebe dem Kind das Buch bu sıradadır. Bu, her bağlamda zorunlu tek sıra değildir; vurgu veya daha önce bilinen bilgi sıralamayı etkileyebilir. Sıralama görevlerinde istenen düzeni açıkça belirtiyoruz.
Ich gebe dem Kind das Buch.
Çocuğa kitabı veriyorum.
Die Lehrerin erklärt den Schülern die Aufgabe.
Öğretmen öğrencilere görevi açıklıyor.
7 · Alıcıyı Dativ zamiriyle değiştir
Aynı kişiyi tekrar söylemek istemediğinde Dativ zamiri kullanabilirsin. dem Kind → ihm, der Frau → ihr, den Kindern → ihnen. Kişiyi zamire çevirirken cümledeki görevi değiştirme. ihm ve ihn birbirine benzese de aynı hâl değildir.
| Kişi | Dativ | Akkusativ |
|---|---|---|
| ich | mir | mich |
| du | dir | dich |
| er / es | ihm | ihn / es |
| sie (tekil) | ihr | sie |
| wir | uns | uns |
| ihr | euch | euch |
| sie / Sie | ihnen / Ihnen | sie / Sie |
Ich gebe dem Kind das Buch. → Ich gebe ihm das Buch.
Çocuğa kitabı veriyorum. → Ona kitabı veriyorum.
Wir erzählen den Kindern eine Geschichte. → Wir erzählen ihnen eine Geschichte.
Çocuklara bir hikâye anlatıyoruz. → Onlara bir hikâye anlatıyoruz.
8 · Nesneyi Akkusativ zamiriyle değiştir
Verilen şey yerine zamir kullanınca ismin dilbilgisel cinsiyetine bak: das Buch → es, den Schal → ihn, die Nachricht → sie. Şeylerin hepsini otomatik olarak es ile değiştirme. Yalnızca Akkusativ nesne zamirse, vurgusuz zamir genellikle isimli Dativ grubunun önüne gelir.
Ich gebe dem Kind das Buch. → Ich gebe es dem Kind.
Çocuğa kitabı veriyorum. → Onu çocuğa veriyorum.
Anna schenkt ihrer Mutter einen Schal. → Anna schenkt ihn ihrer Mutter.
Anna annesine bir atkı hediye ediyor. → Anna onu annesine hediye ediyor.
9 · İki nesne de zamirse sıra değişir
İki nesne de vurgusuz kişi zamiri olduğunda tarafsız temel sıra Akkusativ + Dativ olur: Ich gebe es ihm. es kitabı, ihm çocuğu temsil eder. Zamirlerin yeri değiştiğinde hâl görevleri değişmez. Bu derste özellikle vurgusuz, tarafsız örnekleri çalışıyoruz.
Ich gebe dem Kind das Buch.
Çocuğa kitabı veriyorum.
Ich gebe ihm das Buch.
Ona kitabı veriyorum.
Ich gebe es ihm.
Onu ona veriyorum.
es = das Buch; ihm = dem KindAnna schenkt ihn ihr.
Anna onu ona hediye ediyor.
ihn = einen Schal; ihr = ihrer Mutter10 · Kişi her zaman Dativ değildir
Kişi = Dativ, şey = Akkusativ diye bütün fiillere uygulanacak bir kural yoktur. Ich sehe den Mann cümlesinde kişi Akkusativdir. Ich helfe dem Mann cümlesinde ise helfen Dativ ister. Die Musik gefällt den Kindern cümlesinde müzik öznedir, çocuklar Dativ nesnesidir. Önce fiilin kalıbını öğren, sonra cümledeki görevleri ayır.
Ich sehe den Mann.
Adamı görüyorum.
sehen + AkkusativIch helfe dem Mann.
Adama yardım ediyorum.
helfen + DativDie Musik gefällt den Kindern.
Çocuklar müziği beğeniyor.
Die Musik özne; den Kindern Dativ nesneKısa tekrar
- geben, schenken, zeigen gibi fiiller bu kullanımda Dativ alıcı ve Akkusativ şey alır.
- Dativ alıcı: dem Kind, der Frau, den Kindern. Akkusativ şey: das Buch, den Weg, eine Nachricht.
- İsimli nesnelerde temel sıra çoğunlukla Dativ → Akkusativdir; iki vurgusuz zamirde Akkusativ → Dativ olur.
- Bir kişi Akkusativ de olabilir: Ich sehe den Mann. Her zaman fiilin kalıbını kontrol et.
Kendini kontrol et: Ich gebe dem Kind das Buch. İki nesneyi de vurgusuz zamirle değiştir
Ich gebe es ihm.
das Buch → es Akkusativ; dem Kind → ihm Dativ. İki vurgusuz zamirde es önce, ihm sonra gelir.
Konuyu alıştırmalarla pekiştir
Örnekleri anladıysan kısa sorularla devam et. Yanlış yaptığında cevap açıklamasını okuyup bu anlatıma dönebilirsin.
Verben mit Dativ und Akkusativ – iki nesneli fiiller alıştırmaları →Sık sorulan sorular
Dativ her zaman kişi, Akkusativ her zaman şey mi?
Hayır. Bu ayrım geben gibi burada çalıştığımız iki nesneli fiillerin alıcı/şey kullanımını anlamaya yardımcı olur. sehen bir kişiyi Akkusativ nesne olarak alabilir: Ich sehe den Mann.
Neden Ich gebe es ihm diyoruz?
es Akkusativ nesneyi, ihm Dativ alıcıyı temsil eder. İki nesne de vurgusuz kişi zamiri olduğunda tarafsız temel sıra Akkusativ + Dativ olur. İsimli nesnelerde gördüğün sırayı otomatik olarak zamirlere taşıma.
das Buch değişmiyorsa neden Akkusativ?
Nötr belirli artikel das hem Nominativde hem Akkusativde aynı görünür. Ich gebe dem Kind das Buch cümlesinde özne ich; verilen şey das Buch olduğu için bu grup Akkusativdir.
Benzer ve bağlantılı konular
Soru ve yorumlar
Konuda takıldığın yeri veya öğrenme deneyimini paylaşabilirsin. Yorumlar incelemeden sonra yayımlanır; e-posta adresin gösterilmez.
Öğrenci yorumları