Verben mit Dativ und Akkusativ – iki nesneli fiiller

Birine bir şey veriyor, gösteriyor veya anlatıyorsan cümlede iki nesne bulunabilir. Ich gebe dem Kind das Buch örneğinde dem Kind alıcı, das Buch verilen şeydir. Şimdi bu iki görevi ayrı ayrı bulmayı ve doğru çekimi seçmeyi öğrenelim.

1 · Cümlede üç görevi ayır

Ich gebe dem Kind das Buch cümlesinde ich eylemi yapan öznedir. Kime veriyorum? → dem Kind. Neyi veriyorum? → das Buch. geben bu kullanımıyla Dativ alıcı ve Akkusativ nesne alır. Her isim grubunu tek tek incele; cümlede birden fazla hâl bulunabilir.

IchNominativ: özne
gebeFiil
dem KindDativ: kime?
das BuchAkkusativ: neyi?
Cümleyi parçalara ayır: her kutu bir görevi gösterir.

Ich gebe dem Kind das Buch.

Çocuğa kitabı veriyorum.

Anna schenkt ihrer Mutter einen Schal.

Anna annesine bir atkı hediye ediyor.

2 · Sık kullanılan iki nesneli fiiller

Bu fiilleri bir kalıpla öğren: jemandem etwas geben = birine bir şey vermek. jemandem Dativ kişiyi, etwas Akkusativ şeyi temsil eder. Bazı fiiller bir nesneyle de kullanılabilir; her cümlede mutlaka iki nesne yazmak zorunda değilsin.

FiilKalıpAnlam
gebenjemandem etwas gebenbirine bir şey vermek
schenkenjemandem etwas schenkenbirine bir şey hediye etmek
zeigenjemandem etwas zeigenbirine bir şey göstermek
schickenjemandem etwas schickenbirine bir şey göndermek
bringenjemandem etwas bringenbirine bir şey getirmek
erklärenjemandem etwas erklärenbirine bir şeyi açıklamak
erzählenjemandem etwas erzählenbirine bir şey anlatmak
leihenjemandem etwas leihenbirine bir şey ödünç vermek
empfehlenjemandem etwas empfehlenbirine bir şey önermek
kaufenjemandem etwas kaufenbirine bir şey satın almak
Wem? → dem GastDativ: bilgiyi alan kişi
Was? → den WegAkkusativ: gösterilen şey
zeigen: alıcıyı ve gösterilen şeyi ayrı bul

Wir zeigen dem Gast den Weg.

Misafire yolu gösteriyoruz.

Paul schickt seinem Bruder eine Nachricht.

Paul erkek kardeşine bir mesaj gönderiyor.

3 · Alıcının artikelini Dative getir

Önce alıcının ismini ve artikelini tanı. der ve das Dativde dem; die feminin ise der; çoğul die ise den olur. Çoğul isim genellikle ayrıca -n alır: die Kinder → den Kindern. Zaten -n veya -s ile biten çoğullara bir n daha eklenmez.

İsimDativ alıcıDeğişim
der Gastdem Gastder → dem
das Kinddem Kinddas → dem
die Frauder Fraudie → der
die Kinderden Kinderndie → den; isim + n
das Kind → dem KindNötr Dativ
die Frau → der FrauFeminin Dativ
die Kinder → den KindernÇoğul Dativ
Alıcı Dativ olduğunda hem artikeli hem çoğul isim sonunu kontrol et

Ich gebe dem Kind das Buch.

Çocuğa kitabı veriyorum.

das Kind → dem Kind

Wir erzählen den Kindern eine Geschichte.

Çocuklara bir hikâye anlatıyoruz.

die Kinder → den Kindern

4 · Verilen veya anlatılan şeyi Akkusative getir

Akkusativde en belirgin artikel değişimi maskulinde olur: der → den, ein → einen. Feminin ve nötr biçimler çoğu kez Nominativle aynı görünür; bu, nesnenin Akkusativ olmadığı anlamına gelmez. Görevi fiil ve cümlenin anlamı belirler.

der Weg → den WegMaskulin Akkusativ
eine Nachricht → eine NachrichtFeminin: görünüş aynı
das Buch → das BuchNötr: görünüş aynı
Akkusativ, her zaman gözle görülen bir artikel değişimi değildir

Anna schenkt ihrer Mutter einen Schal.

Anna annesine bir atkı hediye ediyor.

ein Schal → einen Schal

Paul schickt seinem Bruder eine Nachricht.

Paul erkek kardeşine bir mesaj gönderiyor.

eine Nachricht aynı görünür, ama Akkusativdir

Ich gebe dem Kind das Buch.

Çocuğa kitabı veriyorum.

das Buch aynı görünür, ama Akkusativdir

5 · İyelik artikellerinde de hâli koru

mein, dein, sein, ihr ve unser gibi iyelik artikelleri yalnızca kime ait olduğunu söylemez; ardından gelen ismin hâline de uyar. ihr kökü annesinin Anna’ya ait olduğunu gösterir; Mutter feminin Dativ olduğu için ihrer olur.

ihre Mutter → ihrer MutterFeminin Dativ: -er
dein Freund → deinem FreundMaskulin Dativ: -em
unser Vater → unserem VaterMaskulin Dativ: -em
Sahiplik kökü korunur; ek, alıcının ismine ve Dative göre değişir

Anna schenkt ihrer Mutter einen Schal.

Anna annesine bir atkı hediye ediyor.

ihre Mutter → ihrer Mutter

Du leihst deinem Freund das Fahrrad.

Arkadaşına bisikleti ödünç veriyorsun.

Meine Schwester kauft unserem Vater ein Geschenk.

Kız kardeşim babamıza bir hediye satın alıyor.

6 · İsimli nesnelerde temel sıra

İki nesne de isim grubu olduğunda tarafsız temel sıra çoğu kez Dativ + Akkusativ olur. Ich gebe dem Kind das Buch bu sıradadır. Bu, her bağlamda zorunlu tek sıra değildir; vurgu veya daha önce bilinen bilgi sıralamayı etkileyebilir. Sıralama görevlerinde istenen düzeni açıkça belirtiyoruz.

Die LehrerinÖzne
erklärtFiil
den SchülernDativ: alıcı grubu
die AufgabeAkkusativ: açıklanan şey
Cümleyi parçalara ayır: her kutu bir görevi gösterir.

Ich gebe dem Kind das Buch.

Çocuğa kitabı veriyorum.

Die Lehrerin erklärt den Schülern die Aufgabe.

Öğretmen öğrencilere görevi açıklıyor.

7 · Alıcıyı Dativ zamiriyle değiştir

Aynı kişiyi tekrar söylemek istemediğinde Dativ zamiri kullanabilirsin. dem Kind → ihm, der Frau → ihr, den Kindern → ihnen. Kişiyi zamire çevirirken cümledeki görevi değiştirme. ihm ve ihn birbirine benzese de aynı hâl değildir.

KişiDativAkkusativ
ichmirmich
dudirdich
er / esihmihn / es
sie (tekil)ihrsie
wirunsuns
ihreucheuch
sie / Sieihnen / Ihnensie / Sie
dem Kind → ihmAlıcı nötr, tekil
der Frau → ihrAlıcı feminin, tekil
den Kindern → ihnenAlıcı çoğul
Zamir alıcının cinsiyetini, sayısını ve Dativ görevini korur

Ich gebe dem Kind das Buch. → Ich gebe ihm das Buch.

Çocuğa kitabı veriyorum. → Ona kitabı veriyorum.

Wir erzählen den Kindern eine Geschichte. → Wir erzählen ihnen eine Geschichte.

Çocuklara bir hikâye anlatıyoruz. → Onlara bir hikâye anlatıyoruz.

8 · Nesneyi Akkusativ zamiriyle değiştir

Verilen şey yerine zamir kullanınca ismin dilbilgisel cinsiyetine bak: das Buch → es, den Schal → ihn, die Nachricht → sie. Şeylerin hepsini otomatik olarak es ile değiştirme. Yalnızca Akkusativ nesne zamirse, vurgusuz zamir genellikle isimli Dativ grubunun önüne gelir.

das Buch → esNötr Akkusativ
einen Schal → ihnMaskulin Akkusativ
eine Nachricht → sieFeminin Akkusativ
Akkusativ zamirini şeyin dilbilgisel cinsiyetine göre seç

Ich gebe dem Kind das Buch. → Ich gebe es dem Kind.

Çocuğa kitabı veriyorum. → Onu çocuğa veriyorum.

Anna schenkt ihrer Mutter einen Schal. → Anna schenkt ihn ihrer Mutter.

Anna annesine bir atkı hediye ediyor. → Anna onu annesine hediye ediyor.

9 · İki nesne de zamirse sıra değişir

İki nesne de vurgusuz kişi zamiri olduğunda tarafsız temel sıra Akkusativ + Dativ olur: Ich gebe es ihm. es kitabı, ihm çocuğu temsil eder. Zamirlerin yeri değiştiğinde hâl görevleri değişmez. Bu derste özellikle vurgusuz, tarafsız örnekleri çalışıyoruz.

dem Kind + das Buchİki isim: Dativ → Akkusativ
es + dem KindAkkusativ zamiri + Dativ ismi
es + ihmİki vurgusuz zamir: Akkusativ → Dativ
Görev aynı kalır; nesnelerin isim veya zamir oluşu temel sıralamayı etkiler

Ich gebe dem Kind das Buch.

Çocuğa kitabı veriyorum.

Ich gebe ihm das Buch.

Ona kitabı veriyorum.

Ich gebe es ihm.

Onu ona veriyorum.

es = das Buch; ihm = dem Kind

Anna schenkt ihn ihr.

Anna onu ona hediye ediyor.

ihn = einen Schal; ihr = ihrer Mutter

10 · Kişi her zaman Dativ değildir

Kişi = Dativ, şey = Akkusativ diye bütün fiillere uygulanacak bir kural yoktur. Ich sehe den Mann cümlesinde kişi Akkusativdir. Ich helfe dem Mann cümlesinde ise helfen Dativ ister. Die Musik gefällt den Kindern cümlesinde müzik öznedir, çocuklar Dativ nesnesidir. Önce fiilin kalıbını öğren, sonra cümledeki görevleri ayır.

sehen → den MannKişi nesnesi: Akkusativ
helfen → dem MannKişi nesnesi: Dativ
geben → dem Mann das BuchDativ alıcı + Akkusativ nesne
Hâli yalnızca kişi/şey ayrımı değil, fiilin istediği yapı belirler

Ich sehe den Mann.

Adamı görüyorum.

sehen + Akkusativ

Ich helfe dem Mann.

Adama yardım ediyorum.

helfen + Dativ

Die Musik gefällt den Kindern.

Çocuklar müziği beğeniyor.

Die Musik özne; den Kindern Dativ nesne

Kısa tekrar

  • geben, schenken, zeigen gibi fiiller bu kullanımda Dativ alıcı ve Akkusativ şey alır.
  • Dativ alıcı: dem Kind, der Frau, den Kindern. Akkusativ şey: das Buch, den Weg, eine Nachricht.
  • İsimli nesnelerde temel sıra çoğunlukla Dativ → Akkusativdir; iki vurgusuz zamirde Akkusativ → Dativ olur.
  • Bir kişi Akkusativ de olabilir: Ich sehe den Mann. Her zaman fiilin kalıbını kontrol et.
Kendini kontrol et: Ich gebe dem Kind das Buch. İki nesneyi de vurgusuz zamirle değiştir

Ich gebe es ihm.

das Buch → es Akkusativ; dem Kind → ihm Dativ. İki vurgusuz zamirde es önce, ihm sonra gelir.

Konuyu alıştırmalarla pekiştir

Örnekleri anladıysan kısa sorularla devam et. Yanlış yaptığında cevap açıklamasını okuyup bu anlatıma dönebilirsin.

Verben mit Dativ und Akkusativ – iki nesneli fiiller alıştırmaları →

Sık sorulan sorular

Dativ her zaman kişi, Akkusativ her zaman şey mi?

Hayır. Bu ayrım geben gibi burada çalıştığımız iki nesneli fiillerin alıcı/şey kullanımını anlamaya yardımcı olur. sehen bir kişiyi Akkusativ nesne olarak alabilir: Ich sehe den Mann.

Neden Ich gebe es ihm diyoruz?

es Akkusativ nesneyi, ihm Dativ alıcıyı temsil eder. İki nesne de vurgusuz kişi zamiri olduğunda tarafsız temel sıra Akkusativ + Dativ olur. İsimli nesnelerde gördüğün sırayı otomatik olarak zamirlere taşıma.

das Buch değişmiyorsa neden Akkusativ?

Nötr belirli artikel das hem Nominativde hem Akkusativde aynı görünür. Ich gebe dem Kind das Buch cümlesinde özne ich; verilen şey das Buch olduğu için bu grup Akkusativdir.

Benzer ve bağlantılı konular

Soru ve yorumlar

Konuda takıldığın yeri veya öğrenme deneyimini paylaşabilirsin. Yorumlar incelemeden sonra yayımlanır; e-posta adresin gösterilmez.

← A2 gramer konularına dön

Bu konuyu birebir veya grup dersinde çalışmak ister misin?

Verben mit Dativ und Akkusativ konusunu birebir veya grup dersinde örneklerle çalışabiliriz. A2 seviyesinin bütün konuları için A2 Almanca kursu sayfasına bak. İlk ders ücretsiz.

İletişime geç
Ücretsiz bilgi al