Infinitiv mit zu – ikinci eylemi bağla
Ich lerne Deutsch diyebilirsin. “Almanca öğrenmeye çalışıyorum” demek istediğinde ikinci bir eylem eklenir: Ich versuche, Deutsch zu lernen. Bu yapıda ikinci fiil kişiye göre çekilmez. Kimin yaptığı ve zu kelimesinin yeri önemlidir.
1 · Çekimli fiil ve mastarı ayır
Ana cümledeki fiil çekilir: ich versuche, wir versuchen. İkinci eylem zu + mastar grubudur ve çoğunlukla sona gelir. Mastar grubunda ayrıca bir özne yazılmaz; yapan kişi cümledeki bir kişi veya genel bağlamdan anlaşılır. Başlangıç için planen, versuchen, hoffen ve vergessen ile kısa örnekler kur.
Ich versuche, Deutsch zu lernen.
Almanca öğrenmeye çalışıyorum.
Wir planen, nach Berlin zu fahren.
Berlin’e gitmeyi planlıyoruz.
Ich habe vergessen, die Tür zu schließen.
Kapıyı kapatmayı unuttum.
2 · zu ayrılabilen fiilde nereye girer?
Basit fiilde zu ayrı yazılır: zu lernen. Ayrılabilen fiilde ön ek ile kökün arasına girer ve kelime birleşik yazılır: aufstehen → aufzustehen, einkaufen → einzukaufen. Ayrılmayan ön eklerde ayrı kalır: besuchen → zu besuchen. -ieren fiillerinde de zu ayrı yazılır: zu studieren.
Ich versuche, früh aufzustehen.
Erken kalkmaya çalışıyorum.
Sie hat vergessen, mich anzurufen.
Beni aramayı unuttu.
Er plant, Medizin zu studieren.
Tıp okumayı planlıyor.
3 · Eylemi kimin yaptığını bul
Ich verspreche dir, pünktlich zu kommen cümlesinde gelecek olan kişi ich olur. Ich bitte dich, pünktlich zu kommen cümlesinde gelecek olan kişi dich ile belirtilen muhataptır. Bu nedenle “zu varsa özne her zaman ana cümlenin öznesidir” kuralı yeterli değildir; ana fiilin kalıbını öğren. Kişiyi açıkça başka özneyle söylemek gerekiyorsa dass cümlesi kurabilirsin.
Ich verspreche dir, pünktlich zu kommen.
Sana zamanında geleceğime söz veriyorum.
Ich bitte dich, pünktlich zu kommen.
Senden zamanında gelmeni rica ediyorum.
Ich hoffe, dass meine Schwester kommt.
Kız kardeşimin gelmesini umuyorum.
4 · um … zu, ohne … zu, statt … zu
um … zu amaç; ohne … zu “-meden”; statt … zu “-mek yerine” anlamı kurar. Temel kullanımlarda mastar eylemini ana cümlenin öznesi yapar. Amaçta farklı özne gerekiyorsa damit kullan. ohne ve statt için farklı özneyle ohne dass/statt dass yapıları vardır. Bu grupları virgülle ayır.
Ich lerne, um die Prüfung zu bestehen.
Sınavı geçmek için çalışıyorum.
Er geht, ohne sich zu verabschieden.
Vedalaşmadan gidiyor.
Sie liest, statt fernzusehen.
Televizyon izlemek yerine okuyor.
Ich spreche langsam, damit du mich verstehst.
Beni anlayasın diye yavaş konuşuyorum.
5 · İsim ve sıfatlarla; virgül kararı
Zeit haben, Lust haben ve die Möglichkeit haben gibi kalıplarda zu grubu bir ismi açıklar. Es ist wichtig/möglich/schön gibi yapılardan sonra da gelir. Güncel yazım kuralında yan cümle değerindeki genişletilmiş zu grupları virgülle ayrılır: Ich versuche, jeden Tag zu lernen. Yalnız zu + mastardan oluşan basit grupta virgül bazı kullanımlarda bırakılabilir: Ich versuche(,) zu schlafen. Fiille tek bir yüklem oluşturan yapılarda ise virgül konmaz: Du brauchst nicht zu warten. um/ohne/statt ile başlayan grupları virgülle ayır.
Ich habe keine Zeit, lange zu warten.
Uzun süre bekleyecek vaktim yok.
Es ist wichtig, regelmäßig zu üben.
Düzenli pratik yapmak önemli.
Ich freue mich darauf, dich zu sehen.
Seni görecek olmaktan mutluyum.
6 · Ne zaman zu kullanılmaz?
Modal fiillerden sonra mastar zu almaz: Ich muss lernen. lassen ve gehen gibi bazı fiillerin belirli yapılarında da zu bulunmaz: Ich lasse mein Fahrrad reparieren; Ich gehe einkaufen. Sadece ikinci bir fiil gördüğün için zu ekleme. lernen gibi bazı fiillerde yapı değişebilir; kalıbı örnekle öğren.
| Ana yapı | Devamı |
|---|---|
| versuchen / planen | zu lernen / zu fahren |
| müssen / können | lernen / fahren |
| gehen + etkinlik | einkaufen |
| lassen | reparieren |
Ich muss heute arbeiten.
Bugün çalışmak zorundayım.
Ich gehe einkaufen.
Alışverişe gidiyorum.
Ich lasse mein Fahrrad reparieren.
Bisikletimi tamir ettiriyorum.
7 · İleri örnek: Passiv ve önce biten eylem
Passiv mastar grubu zu + Partizip II + werden diye sıralanmaz; doğru sıra Partizip II + zu werden olur: eingeladen zu werden. Daha önce tamamlanmış eylem için Partizip II + zu haben/zu sein kullanılır. Yardımcı fiil Perfektteki seçime uyar. Önce temel yapıyı öğren, sonra bu iki özel anlamı ayır.
Sie hofft, eingeladen zu werden.
Davet edilmeyi umuyor.
Er behauptet, die Aufgabe erledigt zu haben.
Görevi tamamladığını iddia ediyor.
Sie behauptet, rechtzeitig angekommen zu sein.
Zamanında vardığını iddia ediyor.
Kısa tekrar
- Ana fiil çekilir; zu grubundaki fiil mastar kalır.
- Ayrılabilen fiilde zu araya girer: anzurufen.
- Yapan kişiyi fiilin kalıbından bul; modal fiillerde zu kullanma.
Kendini kontrol et: Ich habe vergessen, dich ___. (anrufen)
anzurufen
anrufen ayrılabilen fiildir; zu ön ek an ile rufen arasına girer.
Konuyu alıştırmalarla pekiştir
Örnekleri anladıysan kısa sorularla devam et. Yanlış yaptığında cevap açıklamasını okuyup bu anlatıma dönebilirsin.
Infinitiv mit zu – ikinci eylemi bağla alıştırmaları →Sık sorulan sorular
Ich muss zu lernen neden yanlış?
müssen bir modal fiildir ve ardından zu olmadan mastar gelir: Ich muss lernen.
zu grubunun öznesi her zaman ich mi?
Hayır. Ich bitte dich, zu kommen cümlesinde gelecek kişi du olur. Kimin yaptığı ana fiilin kalıbından ve bağlamdan anlaşılır.
zu grubundan önce her zaman virgül mü gerekir?
Genişletilmiş, yan cümle değerindeki gruplar virgülle ayrılır. Basit zu + mastarda virgül bazı kullanımlarda bırakılabilir. Tek bir yüklemin parçasıysa virgül kullanılmaz: Du brauchst nicht zu warten.
Benzer ve bağlantılı konular
Ek okuma: IDS · Resmî virgül kuralı §73 (Almanca). Bu sayfadaki Türkçe anlatım ve örnekler Bozkurt Academy için hazırlanmıştır.
Soru ve yorumlar
Konuda takıldığın yeri veya öğrenme deneyimini paylaşabilirsin. Yorumlar incelemeden sonra yayımlanır; e-posta adresin gösterilmez.
Öğrenci yorumları