Plusquamperfekt – geçmişten bir adım daha geriye
Geçmişte bir yere vardın ama tren daha önce gitmişti. İki olay da geçmişte; biri diğerinden önce. Plusquamperfekt tam olarak bu geri bakışı anlatır: Als ich ankam, war der Zug schon abgefahren.
1 · İki geçmiş olayın sırasını çiz
Önce hangi olayın önce olduğunu bul. Sonra anlatının geçmişteki referans noktasını belirle. Daha önce gerçekleşmiş olayı Plusquamperfekt ile gösterebilirsin. Bu zaman yalnızca “çok eski” olay demek değildir; iki dakika önceki bir olay da başka geçmiş olaydan önce olabilir.
Der Zug fuhr um acht Uhr ab. Ich kam um fünf nach acht an.
Tren saat sekizde kalktı. Ben sekizi beş geçe vardım.
Als ich ankam, war der Zug schon abgefahren.
Vardığımda tren çoktan kalkmıştı.
2 · Yapı: hatte/war + Partizip II
Perfektteki yardımcı fiili Präteritum biçimine çevir; Partizip II aynı kalır. habe gelernt → hatte gelernt, bin gekommen → war gekommen. Yardımcı fiil özneye göre çekilir. Ana cümlede yardımcı fiil ikinci öğe, Partizip II sonda bulunur.
| Özne | haben | sein |
|---|---|---|
| ich / er / sie / es | hatte | war |
| du | hattest | warst |
| wir / sie / Sie | hatten | waren |
| ihr | hattet | wart |
Ich hatte die Aufgabe erledigt.
Görevi tamamlamıştım.
Wir waren schon angekommen.
Çoktan varmıştık.
3 · haben mi sein mı? Perfekt bilgisini kullan
Birçok fiil haben alır. kommen, gehen, abfahren gibi bir yerden başka yere geçiş bildiren ve einschlafen gibi durum değişimi bildiren birçok fiil sein alır. Ama “hareket varsa her zaman sein” kuralı yeterli değildir: tanzen çoğunlukla haben ile kullanılır. Fiili Perfekt yardımcı fiiliyle birlikte öğrenmek en güvenli yoldur.
| Perfekt | Plusquamperfekt |
|---|---|
| hat gegessen | hatte gegessen |
| hat geschrieben | hatte geschrieben |
| ist abgefahren | war abgefahren |
| ist geblieben | war geblieben |
Sie hatte lange getanzt.
Uzun süre dans etmişti.
Sie war nach Hause gegangen.
Eve gitmişti.
Das Kind war eingeschlafen.
Çocuk uykuya dalmıştı.
4 · nachdem ve als ile öncelik-sonralık
Geçmişte bitmiş bir olaydan sonra olanı anlatırken nachdem + Plusquamperfekt ve ana cümlede Präteritum sık kullanılır. nachdem yan cümlesinde Partizip II’den sonra çekimli yardımcı fiil sonda yer alır. als ise tek geçmiş olayı veya dönemi referans noktası yapar; daha önce olanı diğer cümlede gösterebilirsin.
Nachdem wir gegessen hatten, gingen wir spazieren.
Yemek yedikten sonra yürüyüşe çıktık.
Nachdem sie angekommen war, rief sie mich an.
Vardıktan sonra beni aradı.
Als ich nach Hause kam, hatte mein Bruder schon gekocht.
Eve geldiğimde erkek kardeşim çoktan yemek yapmıştı.
5 · Neden ve karşıtlık içinde de kullan
Plusquamperfekt yalnızca nachdem ile kurulmaz. weil ve obwohl gibi bağlaçlarla geçmişteki bir durumun daha eski nedenini veya beklenmeyen arka planını anlatabilirsin. schon, bereits, vorher ve zuvor önceliği belirginleştirir; bu kelimeler tek başına belirli bir zamanı zorunlu kılmaz.
Ich konnte nicht bezahlen, weil ich mein Portemonnaie vergessen hatte.
Cüzdanımı unuttuğum için ödeme yapamadım.
Obwohl er vorher getankt hatte, sprang das Auto nicht an.
Daha önce yakıt almış olmasına rağmen araba çalışmadı.
Sie war erleichtert, denn sie hatte die Prüfung bestanden.
Rahatlamıştı çünkü sınavı geçmişti.
6 · Üç geçmiş biçimi ve varsayımı karşılaştır
Perfekt ve Präteritum çoğu zaman anlatının geçmiş olaylarını verir. Plusquamperfekt bu olaylardan önceki arka planı gösterir. hatte ile hätte ayrımına özellikle dikkat et: hatte gelernt gerçek bir önceki olayı, hätte gelernt ise varsayılan/gerçekleşmemiş geçmişi anlatabilir. Plusquamperfekti sadece cümle uzun diye seçme; olay ilişkisini oku.
Ich lernte am Abend.
Akşam çalıştım.
Ich habe am Abend gelernt.
Akşam çalıştım.
Als sie anrief, hatte ich schon gelernt.
O aradığında çoktan çalışmıştım.
Wenn ich gelernt hätte, hätte ich bestanden.
Çalışmış olsaydım geçerdim.
Bu son örnek Konjunktiv II’dir.Kısa tekrar
- İki geçmiş olaydan önce olan: hatte/war + Partizip II.
- Yardımcı fiil seçimi Perfektle aynıdır.
- Yan cümlede: gegessen hatte / angekommen war.
Kendini kontrol et: Als wir ankamen, ___ der Zug schon abgefahren.
war
abfahren Perfektte sein alır. Trenin kalkışı varışımızdan önce olduğundan war abgefahren kullanılır.
Konuyu alıştırmalarla pekiştir
Örnekleri anladıysan kısa sorularla devam et. Yanlış yaptığında cevap açıklamasını okuyup bu anlatıma dönebilirsin.
Plusquamperfekt – geçmişten bir adım daha geriye alıştırmaları →Sık sorulan sorular
Plusquamperfekt en eski olaylar için mi?
Yaşından çok başka bir geçmiş olayla ilişkisi önemlidir. Bir olay iki dakika önce olmuş olsa da sonraki geçmiş referans noktasından önceyse Plusquamperfekt kullanılabilir.
nachdem sonrasında her zaman Plusquamperfekt mi?
Hayır. Burada geçmiş anlatısındaki yaygın eşleşmeyi çalışıyoruz. Şimdi veya gelecekle ilgili bağlamlarda başka zamanlar kullanılır: Nachdem ich gegessen habe, gehe ich spazieren.
schon varsa mutlaka Plusquamperfekt mi?
Hayır. Ich habe schon gegessen de doğrudur. Seçimi schon tek başına değil, olayın başka bir geçmiş olaya göre konumu belirler.
Benzer ve bağlantılı konular
Soru ve yorumlar
Konuda takıldığın yeri veya öğrenme deneyimini paylaşabilirsin. Yorumlar incelemeden sonra yayımlanır; e-posta adresin gösterilmez.
Öğrenci yorumları