Indirekte Fragen – dolaylı ve kibar sorular
Wann beginnt der Kurs? doğrudan bir sorudur. Ich möchte wissen, wann der Kurs beginnt ise aynı bilgiyi daha büyük bir cümlenin içine yerleştirir. Bu yapıyla kibarca bilgi isteyebilir, bilmediğin bir şeyi söyleyebilir veya başkasının sorusunu aktarabilirsin.
1 · Soruyu bir cümlenin içine yerleştir
Dolaylı soru, bir sorunun Ich weiß nicht, … veya Können Sie mir sagen, … gibi bir girişe bağlanmasıdır. Türkçedeki “ne zaman başladığını” ifadesine benzer. Giriş cümlesi çekimli fiilini korur; içteki soru artık yan cümle sırasıyla kurulur.
Wann beginnt der Kurs?
Kurs ne zaman başlıyor?
Ich weiß nicht, wann der Kurs beginnt.
Kursun ne zaman başladığını bilmiyorum.
Können Sie mir sagen, wann der Kurs beginnt?
Kursun ne zaman başladığını söyleyebilir misiniz?
2 · Soru kelimesi varsa onu koru
wer, was, wann, wo, warum ve wie gibi soru kelimeleri dolaylı soruda da kalır. wie viel, wie lange ve welche Linie gibi grupları bölme. Edat varsa o da kalır: mit wem, worauf. wer özneyse ayrıca er gibi bir özne ekleme.
| Bilgi | Kelime/grup |
|---|---|
| Yer / hedef / köken | wo / wohin / woher |
| Zaman / süre / sıklık | wann / wie lange / wie oft |
| Kişi: özne / Akkusativ / Dativ | wer / wen / wem |
| Miktar / seçim | wie viel / welche … |
Wo wohnt Anna? → Weißt du, wo Anna wohnt?
Anna nerede yaşıyor? → Anna’nın nerede yaşadığını biliyor musun?
Wer hilft uns? → Ich weiß nicht, wer uns hilft.
Bize kim yardım ediyor? → Bize kimin yardım ettiğini bilmiyorum.
Mit wem spricht sie? → Weißt du, mit wem sie spricht?
Kiminle konuşuyor? → Kiminle konuştuğunu biliyor musun?
3 · Evet/hayır sorusuysa ob ekle
Ist der Kurs kostenlos? sorusu evet veya hayır ile cevaplanabilir. Başında soru kelimesi olmadığı için dolaylı biçimde ob kullanılır. ob burada “olup olmadığını” anlamı verir. Çekimli fiil, diğer dolaylı sorularda olduğu gibi sona gider.
Ist der Kurs kostenlos?
Kurs ücretsiz mi?
Ich möchte wissen, ob der Kurs kostenlos ist.
Kursun ücretsiz olup olmadığını öğrenmek istiyorum.
Wissen Sie, ob man hier parken darf?
Buraya park edilip edilemeyeceğini biliyor musunuz?
4 · Fiil sırasını adım adım değiştir
Doğrudan W-sorusunda çekimli fiil soru grubundan hemen sonra gelir. Dolaylı soruda ise özne ve diğer öğelerden sonra, en sonda yer alır. Ayrılabilen fiil burada yeniden birleşir: Wann fährt der Zug ab? → wann der Zug abfährt. İki çekimli fiili de aynı yere taşıma; giriş cümlesinin fiili yerinde kalır.
Ich weiß nicht, wann der Zug abfährt.
Trenin ne zaman kalktığını bilmiyorum.
Könnten Sie mir sagen, wo der Ausgang ist?
Çıkışın nerede olduğunu söyleyebilir misiniz?
5 · Perfekt ve modal fiiller
Perfektte Partizip II ve çekimli yardımcı fiil yan cümlenin sonunda bulunur: gekauft hat, angekommen ist. Modal fiilde önce ana fiilin mastarı, sonra çekimli modal gelir: bezahlen muss. Girişte Könnten Sie …? olması içteki bütün fiilleri Konjunktiv II yapmaz; içteki soru kendi zaman ve anlamını korur.
Weißt du, ob Anna das Ticket gekauft hat?
Anna’nın bileti alıp almadığını biliyor musun?
Ich weiß nicht, wann sie angekommen ist.
Ne zaman vardığını bilmiyorum.
Könnten Sie mir sagen, wo ich warten kann?
Nerede bekleyebileceğimi söyleyebilir misiniz?
6 · ob, dass ve wenn ayrımı
ob bir evet/hayır sorusunu aktarır. dass bildiğin, düşündüğün veya aktardığın içeriği bağlar. wenn bir koşul veya zaman ilişkisi kurar. Üçünde de fiilin sonda olması anlamlarının aynı olduğu anlamına gelmez. Ich weiß nicht, ob er kommt bir sorudur; Wenn er kommt, … bir koşuldur.
Ich weiß nicht, ob er kommt.
Gelip gelmeyeceğini bilmiyorum.
Ich weiß, dass er kommt.
Geleceğini biliyorum.
Wenn er kommt, essen wir zusammen.
Gelirse birlikte yemek yeriz.
7 · Başkasının sorusunu aktarırken kişiyi kontrol et
Anna sana Wo wohnst du? diye soruyor. Sen bu soruyu anlatırken du yerine ich kullanırsın: Anna möchte wissen, wo ich wohne. Başkasına aynı soruyu kibarca yeniden soruyorsan du/Sie değişmeyebilir. Türkçe veya İngilizce düşünerek bütün geçmiş soruları otomatik olarak geçmiş zamana çevirme; burada önce aynı zamanı koruyarak temel yapıyı öğreniyoruz.
Anna fragt mich: „Hast du Zeit?“
Anna bana “Vaktin var mı?” diye soruyor.
Anna möchte wissen, ob ich Zeit habe.
Anna vaktim olup olmadığını öğrenmek istiyor.
Wo wohnen Sie? → Könnten Sie mir sagen, wo Sie wohnen?
Nerede yaşıyorsunuz? → Nerede yaşadığınızı söyleyebilir misiniz?
8 · Virgül ve cümle sonu işareti
Giriş cümlesi ile dolaylı soru arasına virgül koy. Bütün cümle bir soruysa sonuna soru işareti gelir: Wissen Sie, …? Bütün cümle bir bildirimse nokta gelir: Ich weiß nicht, …. İçinde soru anlamı olması tek başına soru işareti gerektirmez. Kelime ve fiil sırasını öğrendikten sonra bu son kontrolü yap.
Ich weiß nicht, wo sie wohnt.
Nerede yaşadığını bilmiyorum.
Weißt du, wo sie wohnt?
Nerede yaşadığını biliyor musun?
9 · Günlük hayatta uygula
İstasyonda kalkış saatini, kursta ücreti veya resmî bir dairede gerekli belgeleri sorabilirsin. Önce kısa giriş seç, sonra doğrudan sorunu içeri yerleştir. Yazılı alıştırmalarda verilen başlangıcı koru; böylece farklı doğru ifadeler arasından tek hedef yapı üzerinde çalışabilirsin.
Könnten Sie mir sagen, wann der nächste Zug abfährt?
Bir sonraki trenin ne zaman kalktığını söyleyebilir misiniz?
Ich möchte wissen, ob die Prüfung im Kurspreis enthalten ist.
Sınavın kurs ücretine dahil olup olmadığını öğrenmek istiyorum.
Wissen Sie, welche Unterlagen ich mitbringen muss?
Hangi belgeleri yanımda getirmem gerektiğini biliyor musunuz?
Kısa tekrar
- Soru kelimesini koru; evet/hayır sorusuna ob ekle.
- Çekimli fiil dolaylı sorunun sonunda yer alır.
- Kişi, virgül ve cümle sonunu ayrıca kontrol et.
Kendini kontrol et: Könnten Sie mir sagen, ___ der Zug ___? (Wann fährt der Zug ab?)
wann … abfährt
Soru kelimesi wann korunur; ayrılabilen abfahren yan cümlenin sonunda abfährt olur.
Konuyu alıştırmalarla pekiştir
Örnekleri anladıysan kısa sorularla devam et. Yanlış yaptığında cevap açıklamasını okuyup bu anlatıma dönebilirsin.
Indirekte Fragen – dolaylı ve kibar sorular alıştırmaları →Sık sorulan sorular
Dolaylı soruda her zaman ob mu kullanılır?
Hayır. Soru kelimesi varsa onu koru: wann, wo, warum, mit wem. ob yalnızca dolaylı evet/hayır sorusunu başlatır.
Könnten Sie mir sagen, wo ist der Bahnhof? doğru mu?
Standart dolaylı soru sırası bu değildir. Doğrusu: Könnten Sie mir sagen, wo der Bahnhof ist? İçteki çekimli ist sonda yer alır.
Ich weiß nicht ile başlayan cümlede soru işareti gerekir mi?
Normal bir bildirimde hayır: Ich weiß nicht, wann er kommt. Wissen Sie, wann er kommt? ise bütünüyle sorudur ve soru işareti alır.
Benzer ve bağlantılı konular
Soru ve yorumlar
Konuda takıldığın yeri veya öğrenme deneyimini paylaşabilirsin. Yorumlar incelemeden sonra yayımlanır; e-posta adresin gösterilmez.
Öğrenci yorumları