Präpositionen mit Genitiv – wegen, trotz, während, innerhalb
Bazı edatlar Genitiv ister: wegen des Wetters (hava yüzünden), trotz der Kälte (soğuğa rağmen), während des Kurses (kurs sırasında). Bu edatlar resmî yazılarda, haberlerde ve B2 sınavlarında çok sık çıkar. Bu derste anlam gruplarına göre edatları, doğru Genitiv eklerini ve günlük dilde Dativ kullanımını öğreneceğiz.
1 · Genitiv biçimlerini tekrar et
Genitiv’de eril ve nötr isimlerin artikeli des / eines olur ve isim -s veya -es alır: des Vertrags, eines Kindes. Dişil ve çoğulda artikel der / einer olur, isim değişmez: der Woche, der Kosten.
Sıfat, artikelden sonra -en alır: wegen des schlechten Wetters, trotz der hohen Kosten. Artikel yoksa sıfat güçlü eki alır: trotz starken Regens, trotz großer Probleme.
Tek heceli eril ve nötr isimler çoğunlukla -es alır (des Tages, des Buches); çok heceliler -s alır (des Projekts, des Wetters). N-Deklination isimleri -n/-en alır: des Kollegen, des Kunden.
| Eril | Nötr | Dişil | Çoğul | |
|---|---|---|---|---|
| belirli | des neuen Vertrags | des neuen Projekts | der neuen Regel | der neuen Regeln |
| belirsiz | eines neuen Vertrags | eines neuen Projekts | einer neuen Regel | neuer Regeln |
wegen des Streiks
grev yüzünden
eril: des + -swährend der Woche
hafta boyunca
dişil: der, isim değişmeztrotz der hohen Kosten
yüksek maliyetlere rağmen
çoğul: der + -en2 · Sebep ve karşıtlık: wegen, aufgrund, infolge, angesichts, trotz
wegen en sık kullanılan sebep edatıdır: wegen des Regens. aufgrund daha resmîdir ve bir gerekçe bildirir: aufgrund der neuen Vorschriften. infolge bir olayın sonucunu anlatır: infolge des Unfalls (kaza sonucunda). angesichts “… karşısında, … göz önüne alındığında” demektir: angesichts der Lage.
trotz bir karşıtlık bildirir: “-e rağmen”. Trotz des Regens gingen wir spazieren. Cümle olarak söylemek istersen obwohl kullanırsın: Obwohl es regnete, …
Bu edatlar weil ve obwohl cümlelerini kısaltır: weil es regnete → wegen des Regens. B2 yazılarında bu dönüşüm üslubu daha resmî yapar.
Wegen des Streiks fallen heute viele Züge aus.
Grev yüzünden bugün birçok tren seferi iptal.
Aufgrund der hohen Nachfrage ist das Produkt ausverkauft.
Yüksek talep nedeniyle ürün tükendi.
resmîTrotz der Kälte haben wir draußen gegessen.
Soğuğa rağmen dışarıda yemek yedik.
3 · Zaman: während, innerhalb, außerhalb, anlässlich, zeit
während bir süre boyunca olanı anlatır: während des Urlaubs (tatil sırasında). innerhalb bir süre içinde (bitmeden önce) demektir: innerhalb einer Woche. außerhalb ise bir zaman diliminin dışında: außerhalb der Öffnungszeiten.
anlässlich bir olay vesilesiyle demektir: anlässlich des Jubiläums (yıldönümü vesilesiyle). zeit kalıplaşmış bir ifadede kullanılır: zeit seines Lebens (hayatı boyunca).
Artikel olmadan Genitiv belli olmuyorsa von + Dativ kullanılır: innerhalb von zwei Tagen (zwei Tagen’in Genitiv’i görünmez).
Während des Urlaubs habe ich viel gelesen.
Tatil sırasında çok kitap okudum.
Bitte antworten Sie innerhalb einer Woche.
Lütfen bir hafta içinde cevap verin.
Innerhalb von drei Tagen war alles erledigt.
Üç gün içinde her şey halledilmişti.
artikel yok → von + Dativ4 · Yer: innerhalb, außerhalb, oberhalb, unterhalb, abseits, unweit
innerhalb ve außerhalb yer için de kullanılır: innerhalb der Stadt (şehrin içinde), außerhalb des Zentrums (merkezin dışında).
oberhalb ve unterhalb bir şeyin üstünde veya altında (daha yüksekte/alçakta) olanı gösterir: oberhalb des Dorfes. abseits “… -den uzakta, kenarda” demektir: abseits der Hauptstraße. unweit “… -e yakın” demektir: unweit des Bahnhofs.
Günlük dilde bunların yerine çoğu zaman in, über, unter, neben gibi Dativ edatları kullanılır; Genitiv edatları daha çok yazılı ve resmî dildedir.
Das Hotel liegt außerhalb der Stadt.
Otel şehrin dışında.
Oberhalb des Dorfes gibt es eine alte Burg.
Köyün yukarısında eski bir kale var.
Wir wohnen unweit des Flughafens.
Havalimanına yakın oturuyoruz.
5 · Yerine ve araç: anstatt, anstelle, mittels
anstatt (veya kısaca statt) ve anstelle “… yerine” demektir: Anstatt eines Briefes schrieb er eine E-Mail. anstelle daha çok kişiler ve görevler için kullanılır: anstelle des Chefs (şefin yerine).
mittels “… aracılığıyla, … ile” demektir ve teknik, resmî metinlerde görülür: mittels eines Formulars. Günlük dilde mit + Dativ daha yaygındır.
anstatt bir cümleyle de kullanılabilir: anstatt zu warten (beklemek yerine). O zaman edat değil, bağlaçtır ve Genitiv istemez.
Anstatt eines Geschenks hat sie uns Geld gegeben.
Bir hediye yerine bize para verdi.
Anstelle des Direktors hält heute seine Stellvertreterin die Rede.
Bugün müdürün yerine yardımcısı konuşma yapıyor.
Die Daten werden mittels einer App übertragen.
Veriler bir uygulama aracılığıyla aktarılıyor.
6 · Günlük dilde Dativ: wegen dem Wetter
Konuşmada birçok Almanca konuşan wegen, trotz ve während’den sonra Dativ kullanır: wegen dem Wetter. Bu günlük dilde duyulur ama yazılı ve resmî dilde ve sınavlarda Genitiv beklenir: wegen des Wetters.
Zamirlerle özel biçimler kullanılır: wegen mir yerine resmî dilde meinetwegen, deinetwegen, seinetwegen.
Artikelsiz çoğul isimlerde Genitiv görünmezse Dativ kullanmak doğrudur: wegen Bauarbeiten olur, ama innerhalb von zwei Wochen gibi von + Dativ de yaygındır.
Wegen des Wetters bleiben wir zu Hause.
Hava yüzünden evde kalıyoruz.
Yazılı dil: GenitivWegen dem Wetter bleiben wir zu Hause.
Hava yüzünden evde kalıyoruz.
Konuşma dili: Dativ, sınavda kullanmaMeinetwegen kannst du das Fenster öffnen.
Bana kalırsa pencereyi açabilirsin.
7 · Hata kontrolü: Türk öğrencilerin sık yaptığı hatalar
Hata 1: İsmin -s ekini unutmak. wegen des Regen yanlıştır; eril ve nötr isimler Genitiv’de -s/-es alır: wegen des Regens.
Hata 2: Dişil isme -s eklemek. während der Pauses yanlıştır; dişil isimler değişmez: während der Pause.
Hata 3: Sıfat ekini yanlış seçmek. trotz des schlechte Wetters yanlıştır; artikelden sonra -en: trotz des schlechten Wetters.
Hata 4: Yazılı metinde Dativ kullanmak. Sınavda wegen dem Unfall yerine wegen des Unfalls yaz.
Hata 5: innerhalb ile während’i karıştırmak. innerhalb einer Woche = bir hafta içinde (en geç); während einer Woche = bir hafta boyunca.
Falsch: wegen des schlechten Verkehr → Richtig: wegen des schlechten Verkehrs
kötü trafik yüzünden
Falsch: trotz die Probleme → Richtig: trotz der Probleme
sorunlara rağmen
çoğul Genitiv: derFalsch: anlässlich das Jubiläum → Richtig: anlässlich des Jubiläums
yıldönümü vesilesiyle
Kısa tekrar
- Genitiv: des/eines + isim -(e)s (eril/nötr), der/einer (dişil/çoğul); artikelden sonra sıfat -en.
- Sebep: wegen, aufgrund, infolge, angesichts; karşıtlık: trotz.
- Zaman: während, innerhalb, außerhalb, anlässlich; yer: innerhalb, außerhalb, oberhalb, unterhalb, abseits, unweit.
- Yerine ve araç: anstatt/statt, anstelle, mittels.
- Konuşmada wegen/trotz + Dativ duyulur; yazılı dilde ve sınavda Genitiv kullan.
Kendini kontrol et: Trotz ___ schlechten Wetters fand das Konzert statt.
des
trotz Genitiv ister. das Wetter nötrdür → Genitiv’de des; sıfat -en (schlechten), isim -s alır (Wetters).
Konuyu alıştırmalarla pekiştir
Örnekleri anladıysan kısa sorularla devam et. Yanlış yaptığında cevap açıklamasını okuyup bu anlatıma dönebilirsin.
Präpositionen mit Genitiv – wegen, trotz, während, innerhalb alıştırmaları →Sık sorulan sorular
wegen + Dativ yanlış mı?
Günlük konuşmada çok yaygındır ve anlaşılır, ama standart yazılı dilde Genitiv beklenir. Sınavlarda, e-postalarda ve resmî metinlerde wegen des …, trotz des … kullan.
aufgrund ile wegen arasında fark var mı?
Anlamları çok yakındır. aufgrund daha resmîdir ve bir gerekçeyi, bir dayanağı vurgular: aufgrund der Daten. wegen her bağlamda kullanılabilir. infolge ise bir olayın sonucunu anlatır: infolge des Sturms.
Genitiv görünmüyorsa ne yaparım?
Artikel ve sıfat olmayan çoğul isimlerde Genitiv görünmez (zwei Tage). O zaman von + Dativ kullanılır: innerhalb von zwei Tagen. Bir sıfat varsa Genitiv görünür ve kullanılabilir: innerhalb zweier Tage, trotz großer Probleme.
Benzer ve bağlantılı konular
Soru ve yorumlar
Konuda takıldığın yeri veya öğrenme deneyimini paylaşabilirsin. Yorumlar incelemeden sonra yayımlanır; e-posta adresin gösterilmez.
Öğrenci yorumları