Je … desto – ne kadar …, o kadar …

„Je mehr ich übe, desto besser spreche ich.“ (Ne kadar çok pratik yaparsam o kadar iyi konuşurum.) je … desto iki şeyin birlikte arttığını veya azaldığını gösterir. Her iki tarafta da Komparativ vardır ve fiil iki tarafta farklı yerdedir. Bu derste yapıyı, Komparativ biçimlerini, fiil sırasını ve sık yapılan hataları çalışacağız.

1 · Yapı: Je + Komparativ …, desto + Komparativ …

Cümle iki parçadan oluşur. Birinci parça je ile başlar ve bir yan cümledir: çekimli fiil sona gider. İkinci parça desto (veya umso) ile başlar ve ana cümledir: çekimli fiil hemen Komparativ’den sonra gelir.

Her iki parçada da Komparativ, je veya desto’dan hemen sonra durur: Je länger …, desto müder …

Türkçedeki “ne kadar … -sa, o kadar …” yapısına benzer: Je länger wir warten, desto ungeduldiger werden wir = Ne kadar uzun beklersek o kadar sabırsızlanırız.

Je längerje + Komparativ
wir warten,yan cümle: fiil sonda
desto ungeduldigerdesto + Komparativ
werden wir.fiil hemen sonra, sonra özne
Cümleyi parçalara ayır: her kutu bir görevi gösterir.

Je länger wir warten, desto ungeduldiger werden wir.

Ne kadar uzun beklersek o kadar sabırsızlanırız.

Je früher du kommst, desto mehr Zeit haben wir.

Ne kadar erken gelirsen o kadar çok vaktimiz olur.

Je älter er wird, desto ruhiger wird er.

Yaşlandıkça sakinleşiyor.

2 · Komparativ biçimleri

Komparativ çoğu sıfatta -er ile yapılır: schnell → schneller, klein → kleiner. Tek heceli birçok sıfat Umlaut alır: alt → älter, jung → jünger, groß → größer, warm → wärmer.

Bazı biçimler düzensizdir ve je … desto’da çok sık kullanılır: gut → besser, viel → mehr, wenig → weniger, gern → lieber, hoch → höher, nah → näher.

-el ve -er ile biten sıfatlarda e düşebilir: dunkel → dunkler, teuer → teurer.

Sıfat / zarfKomparativÖrnek
gutbesserdesto besser
viel / wenigmehr / wenigerje mehr
gernlieberdesto lieber
hochhöherje höher
oftöfterje öfter

Je höher wir steigen, desto kälter wird es.

Ne kadar yükseğe çıkarsak o kadar soğuk oluyor.

hoch → höher

Je öfter ich Deutsch spreche, desto lieber spreche ich es.

Almanca ne kadar sık konuşursam o kadar severek konuşuyorum.

oft → öfter, gern → lieber

Je teurer das Hotel ist, desto besser ist der Service.

Otel ne kadar pahalıysa hizmet o kadar iyi.

teuer → teurer

3 · Fiil sırası iki tarafta

je parçası: je + Komparativ + özne + … + çekimli fiil (sonda). Je schneller du fährst, …

desto parçası: desto + Komparativ + çekimli fiil + özne + … desto gefährlicher wird es. Özneyi fiilden önce yazmak en sık hatadır: desto es wird gefährlicher yanlıştır.

Komparativ bir isme aitse isim de onunla birlikte gelir: Je mehr Bücher du liest, desto größer wird dein Wortschatz.

Je schneller du fährst, desto gefährlicher wird es.

Ne kadar hızlı gidersen o kadar tehlikeli olur.

Je genauer du zuhörst, desto besser verstehst du die Erklärung.

Ne kadar dikkatli dinlersen açıklamayı o kadar iyi anlarsın.

zuhören: yan cümlede bitişik

Je mehr Bücher du liest, desto größer wird dein Wortschatz.

Ne kadar çok kitap okursan kelime hazinen o kadar büyür.

4 · mehr ve weniger: isimle ve fiille

mehr ve weniger isimden önce gelirse miktar bildirir: Je mehr Zeit ich habe, … / desto weniger Fehler macht man.

Tek başına kullanılırsa fiilin ne kadar yapıldığını anlatır: Je mehr du übst, desto weniger musst du nachdenken.

mehr ve weniger çekim eki almaz: mehr Zeit, mehr Fehler, weniger Geld.

Je mehr Zeit ich habe, desto mehr lese ich.

Ne kadar çok vaktim olursa o kadar çok okurum.

Je mehr du übst, desto weniger Fehler machst du.

Ne kadar çok pratik yaparsan o kadar az hata yaparsın.

Je weniger Zucker man isst, desto gesünder lebt man.

Ne kadar az şeker yersen o kadar sağlıklı yaşarsın.

5 · umso ve sırayı değiştirmek

desto yerine umso da kullanılabilir; anlam aynıdır: Je länger der Film dauert, umso müder werde ich.

Ana cümle başa da gelebilir. O zaman ana cümle normal sırayla başlar ve desto/umso Komparativ ile birlikte cümlenin ortasına girer; je parçası sonra gelir: Ich werde umso müder, je länger der Film dauert.

B2 yazılarında bu sıra bir sonucu öne çıkarmak için kullanılır: Die Gefahr ist umso größer, je schneller man fährt.

Je länger der Film dauert, umso müder werde ich.

Film ne kadar uzun sürerse o kadar yoruluyorum.

umso = desto

Ich werde umso müder, je länger der Film dauert.

Film uzadıkça daha çok yoruluyorum.

ana cümle önce

Die Gefahr ist umso größer, je schneller man fährt.

Ne kadar hızlı gidilirse tehlike o kadar büyük.

6 · Modal, dönüşlü ve ayrılabilen fiiller

Modal fiiller: je parçasında modal fiil en sona gider (je früher wir anfangen können); desto parçasında modal fiil Komparativ’den sonra gelir, mastar sonda kalır (desto früher können wir gehen).

Dönüşlü fiiller: je parçasında sich özneden sonra gelir (je mehr du dich bewegst); desto parçasında fiilden ve özneden sonra (desto besser fühlst du dich).

Ayrılabilen fiiller: je parçasında bitişik ve sonda (je früher der Zug ankommt); desto parçasında ayrılır, önek sona gider (desto früher kommen wir an).

Je früher wir anfangen, desto früher können wir nach Hause gehen.

Ne kadar erken başlarsak o kadar erken eve gidebiliriz.

modal

Je mehr du dich bewegst, desto besser fühlst du dich.

Ne kadar çok hareket edersen kendini o kadar iyi hissedersin.

dönüşlü

Je früher wir losfahren, desto früher kommen wir an.

Ne kadar erken yola çıkarsak o kadar erken varırız.

ayrılabilen

7 · Hata kontrolü: Türk öğrencilerin sık yaptığı hatalar

Hata 1: je parçasında fiili ikinci yere koymak. Je länger warten wir yanlıştır; je parçası yan cümledir: Je länger wir warten.

Hata 2: desto parçasında özneyi fiilden önce yazmak. desto ungeduldiger wir werden yanlıştır; doğrusu desto ungeduldiger werden wir.

Hata 3: Komparativ yerine sıfatın yalın hâlini kullanmak. Je lang …, desto gut … yanlıştır; iki tarafta da Komparativ gerekir: länger, besser.

Hata 4: Komparativ’i cümlenin sonuna atmak. Je wir länger warten yanlıştır; Komparativ hemen je’den sonra gelir.

Hata 5: viel ve gern’in Komparativ’ini yanlış yapmak. vieler, gerner yoktur; doğrusu mehr ve lieber.

Falsch: Je mehr übst du, desto besser du sprichst. → Richtig: Je mehr du übst, desto besser sprichst du.

Ne kadar çok pratik yaparsan o kadar iyi konuşursun.

Falsch: Je spät es ist, desto müde bin ich. → Richtig: Je später es ist, desto müder bin ich.

Saat ne kadar geçse o kadar yorgun oluyorum.

Falsch: Je vieler Leute kommen, … → Richtig: Je mehr Leute kommen, …

Ne kadar çok insan gelirse …

viel → mehr

Kısa tekrar

  • Yapı: Je + Komparativ + … + fiil (sonda), desto/umso + Komparativ + fiil + özne.
  • Komparativ: -er, çoğu tek heceli sıfatta Umlaut; düzensiz: besser, mehr, weniger, lieber, höher.
  • mehr ve weniger ek almaz ve isimden önce miktar bildirir: je mehr Zeit.
  • Ana cümle önce gelirse: Ich werde umso müder, je länger der Film dauert.
  • Modal, dönüşlü ve ayrılabilen fiillerde je parçası yan cümle, desto parçası ana cümle kurallarına uyar.
Kendini kontrol et: Je öfter wir uns treffen, desto besser ___ wir uns. (verstehen)

verstehen

desto parçası ana cümledir: desto besser ilk yeri doldurur, çekimli fiil verstehen hemen arkasından gelir, sonra özne wir ve dönüşlü uns.

Konuyu alıştırmalarla pekiştir

Örnekleri anladıysan kısa sorularla devam et. Yanlış yaptığında cevap açıklamasını okuyup bu anlatıma dönebilirsin.

Je … desto – ne kadar …, o kadar … alıştırmaları →

Sık sorulan sorular

desto ile umso arasında fark var mı?

Hayır, anlam aynıdır ve ikisi de doğru. desto daha sık kullanılır. Ana cümle başa geldiğinde (Ich werde umso müder, je …) umso daha yaygındır.

je parçasında neden fiil sonda?

Çünkü je burada bir yan cümle bağlacı gibi davranır; weil veya wenn gibi fiili sona gönderir. desto parçası ise ana cümledir ve Komparativ grubu ilk yeri doldurur; bu yüzden fiil hemen arkasından gelir.

İki tarafta da Komparativ gerekli mi?

Evet. je … desto iki değişimin birlikte olduğunu anlatır; bu yüzden her iki tarafta da bir Komparativ (veya mehr / weniger) bulunur: Je mehr …, desto besser …

Benzer ve bağlantılı konular

Soru ve yorumlar

Konuda takıldığın yeri veya öğrenme deneyimini paylaşabilirsin. Yorumlar incelemeden sonra yayımlanır; e-posta adresin gösterilmez.

← B2 gramer konularına dön

Bu konuyu birebir veya grup dersinde çalışmak ister misin?

Je … desto konusunu birebir veya grup dersinde örneklerle çalışabiliriz. B2 seviyesinin bütün konuları için B2 Almanca kursu sayfasına bak. İlk ders ücretsiz.

İletişime geç
Ücretsiz bilgi al