Partizip II – sıfat olarak: das reparierte Auto
Partizip II’yi Perfekt’ten tanıyorsun: Ich habe das Auto repariert. B2’de aynı biçimi bir isimden önce sıfat olarak kullanacağız: das reparierte Auto (tamir edilmiş araba). Türkçedeki “-mış / -an” sıfat-fiillerine benzer: “yazılmış mektup, gelen tren”. Önce oluşumu tekrar edecek, sonra anlamını, çekimini ve uzun sıfat gruplarını çalışacağız.
1 · Oluşum: ge-…-t ve ge-…-en
Düzenli fiillerde Partizip II ge- + kök + -t ile yapılır: machen → gemacht, kaufen → gekauft. Kök -t veya -d ile bitiyorsa araya -e- girer: arbeiten → gearbeitet.
Düzensiz fiiller -en ile biter ve kök sesli harfi çoğu zaman değişir: schreiben → geschrieben, finden → gefunden, nehmen → genommen. Bunları ezberlemek gerekir.
Karışık fiiller hem kökünü değiştirir hem de -t alır: bringen → gebracht, denken → gedacht, kennen → gekannt, wissen → gewusst.
| Tür | Kalıp | Örnek |
|---|---|---|
| Düzenli | ge- + kök + -t | kaufen → gekauft |
| Kökü -t/-d ile biten | ge- + kök + -et | arbeiten → gearbeitet |
| Düzensiz | ge- + (değişen) kök + -en | nehmen → genommen |
| Karışık | ge- + değişen kök + -t | bringen → gebracht |
machen → gemacht · arbeiten → gearbeitet
yapmak → yapılmış · çalışmak → çalışılmış
düzenlischreiben → geschrieben · finden → gefunden
yazmak → yazılmış · bulmak → bulunmuş
düzensizbringen → gebracht · denken → gedacht
getirmek → getirilmiş · düşünmek → düşünülmüş
karışık2 · Ayrılabilen, ayrılamayan fiiller ve -ieren
Ayrılabilen fiillerde ge- önek ile kök arasına girer ve kelime bitişik yazılır: aufmachen → aufgemacht, ankommen → angekommen, einladen → eingeladen.
be-, ver-, er-, ent-, zer-, ge-, emp-, miss- önekleri ayrılmaz ve Partizip II’de ge- almaz: besuchen → besucht, verstehen → verstanden, erklären → erklärt, entdecken → entdeckt.
-ieren ile biten fiiller de ge- almaz: studieren → studiert, reparieren → repariert, organisieren → organisiert.
Die Tür ist schon aufgemacht.
Kapı zaten açılmış.
auf-ge-machtWir haben die Großeltern besucht.
Büyükanne ve büyükbabamızı ziyaret ettik.
be- → ge- yokDas Fest wurde gut organisiert.
Kutlama iyi organize edildi.
-ieren → ge- yok3 · Anlam: edilgen ve bitmiş
Nesne alan fiillerde sıfat olarak kullanılan Partizip II edilgen bir anlam taşır: das reparierte Auto = tamir edilmiş araba (biri onu tamir etti). Türkçedeki “-ılmış / -ilmiş” ekine karşılık gelir.
Perfekt’te sein alan fiillerde ise anlam “bitmiş, olmuş”tur: der angekommene Zug = gelmiş tren, die gefallenen Blätter = düşmüş yapraklar.
Partizip I ile karşılaştır: die schreibende Studentin (yazan öğrenci, şimdi yazıyor) – der geschriebene Text (yazılmış metin). İsim işi yapıyorsa Partizip I, iş isme yapılmışsa Partizip II seç.
Das reparierte Fahrrad steht im Keller.
Tamir edilmiş bisiklet bodrumda duruyor.
edilgenDie gefallenen Blätter liegen auf dem Weg.
Düşmüş yapraklar yolda duruyor.
sein-fiil: bitmişdie lesende Frau – das gelesene Buch
okuyan kadın – okunmuş kitap
Partizip I – Partizip II4 · Sıfat çekimi: dört Kasus
İsimden önce Partizip II normal bir sıfat gibi çekilir: der gekochte Reis, ein gekochtes Ei, mit dem gekochten Gemüse. Ek, artikel ve Kasus’a göre seçilir.
Önce ismin cinsiyetini ve cümledeki görevini belirle, sonra eki ekle. Partizip II’nin kendi sonu (-t veya -en) değişmez; ek bunun arkasına gelir: geschrieben + e → geschriebene.
Artikelsiz çoğulda güçlü ek gelir: frisch gewaschene Hemden, mit frisch gewaschenen Hemden.
| Kasus | der/das/die + Partizip II | ein/eine + Partizip II |
|---|---|---|
| Nominativ | das reparierte Auto | ein repariertes Auto |
| Akkusativ | das reparierte Auto | ein repariertes Auto |
| Dativ | dem reparierten Auto | einem reparierten Auto |
| Genitiv | des reparierten Autos | eines reparierten Autos |
Der verlorene Schlüssel wurde gefunden.
Kaybolan anahtar bulundu.
Nominativ: der → -eIch habe einen gebrauchten Laptop gekauft.
İkinci el bir dizüstü bilgisayar aldım.
Akkusativ: einen → -enTrotz des verspäteten Zuges kamen wir pünktlich an.
Geciken trene rağmen zamanında vardık.
Genitiv: des → -en5 · Relativsatz → Partizip II
Edilgen bir ilgi cümlesi Partizip II grubuyla kısaltılabilir: das Auto, das repariert wurde → das reparierte Auto. Perfekt’te sein alan fiillerde de olur: der Zug, der angekommen ist → der angekommene Zug.
Adımlar: (1) ilgi zamirini ve yardımcı fiili (wurde, ist, worden ist) at, (2) Partizip II’ye sıfat eki ekle, (3) diğer kelimeleri Partizip II’nin önüne koy.
Dikkat: Perfekt’te haben alan ve nesnesi olmayan fiillerle bu yapılmaz. der Mann, der lange gearbeitet hat → der lange gearbeitete Mann yanlıştır. Bu durumda Relativsatz kalır.
das Auto, das gestern repariert wurde → das gestern reparierte Auto
dün tamir edilen araba
der Gast, der spät angekommen ist → der spät angekommene Gast
geç gelen misafir
sein-fiildie Waren, die online bestellt worden sind → die online bestellten Waren
internetten sipariş edilen ürünler
6 · Genişletilmiş Partizip II grupları
Resmî metinlerde Partizip II’nin önüne zaman, yer, kişi gibi bilgiler girer: das gestern von der Firma veröffentlichte Gutachten (şirket tarafından dün yayımlanan rapor).
Okurken önce artikeli ve ismi bul: das … Gutachten. Aradaki her şey ismi anlatır. Sonra grubu bir ilgi cümlesine çevir: das Gutachten, das gestern von der Firma veröffentlicht wurde.
Yazarken grubu çok uzatma; iki üç bilgiden fazlası okuru yorar. Gerekirse Relativsatz kullan.
Das gestern von der Firma veröffentlichte Gutachten sorgt für Diskussionen.
Şirketin dün yayımladığı rapor tartışmalara yol açıyor.
Die im letzten Jahr renovierte Schule hat jetzt eine Mensa.
Geçen yıl yenilenen okulun artık bir yemekhanesi var.
Wir sprechen über die in der Studie genannten Ergebnisse.
Araştırmada belirtilen sonuçlar hakkında konuşuyoruz.
Akkusativ çoğul → -en7 · Hata kontrolü: Türk öğrencilerin sık yaptığı hatalar
Hata 1: Ayrılamayan fiillere ve -ieren fiillerine ge- eklemek. geverstanden, gestudiert yanlıştır; doğrusu verstanden, studiert.
Hata 2: Ayrılabilen fiilde ge-’yi başa koymak. geaufmacht yanlıştır; ge- önek ile kökün arasına girer: aufgemacht.
Hata 3: Sıfat ekini unutmak. das repariert Auto yanlıştır; isimden önce ek gerekir: das reparierte Auto.
Hata 4: Partizip I ile II’yi karıştırmak. Zaten yapılmış bir şey için die kochende Nudeln değil, die gekochten Nudeln.
Hata 5: haben alan nesnesiz fiillerle sıfat yapmak. der geschlafene Mann yanlıştır; der Mann, der geschlafen hat.
Falsch: der geverkaufte Wagen → Richtig: der verkaufte Wagen
satılmış araba
ver- → ge- yokFalsch: ein gestohlen Fahrrad → Richtig: ein gestohlenes Fahrrad
çalınmış bir bisiklet
ein + nötr → -esFalsch: die eingeladete Gäste → Richtig: die eingeladenen Gäste
davet edilmiş misafirler
einladen → eingeladen; çoğul → -enKısa tekrar
- Oluşum: ge-…-t (gemacht), ge-…-en (geschrieben), karışık (gebracht); ayrılabilen: aufgemacht; be-/ver-/-ieren: ge- yok.
- Sıfat olarak anlam: nesne alan fiillerde edilgen (das reparierte Auto), sein-fiillerde bitmiş (der angekommene Zug).
- İsimden önce sıfat gibi çekilir: das reparierte Auto, ein repariertes Auto, dem reparierten Auto.
- Edilgen Relativsatz ve sein-fiilli Relativsatz Partizip II grubuyla kısaltılabilir.
- Genişletilmiş grupta ek bilgiler artikel ile Partizip II arasına girer.
Kendini kontrol et: Wir haben die im Internet ___ Tickets ausgedruckt. (bestellen)
bestellten
Biletler sipariş edilmiş: edilgen ve bitmiş → Partizip II bestellt. die + Akkusativ çoğul → sıfat eki -en: die … bestellten Tickets.
Konuyu alıştırmalarla pekiştir
Örnekleri anladıysan kısa sorularla devam et. Yanlış yaptığında cevap açıklamasını okuyup bu anlatıma dönebilirsin.
Partizip II – sıfat olarak: das reparierte Auto alıştırmaları →Sık sorulan sorular
Partizip II ile sıfat arasında fark var mı?
İsimden önce kullanıldığında Partizip II tam bir sıfat gibi davranır ve aynı ekleri alır. Bazıları zamanla sıradan sıfat olmuştur: bekannt, verheiratet, geschlossen. Fark, anlamın bir fiilden ve bir eylemden gelmesidir.
Her ilgi cümlesini Partizip II ile kısaltabilir miyim?
Hayır. Yalnızca edilgen ilgi cümleleri (das Haus, das gebaut wurde) ve Perfekt’te sein alan fiiller (der Zug, der angekommen ist) kısaltılabilir. Etken ve şimdiki zamandaki ilgi cümleleri Partizip I ile kısaltılır; haben alan nesnesiz fiiller ise kısaltılamaz.
Düzensiz Partizip II biçimlerini nasıl öğrenirim?
Fiilleri üç biçimiyle birlikte ezberle: nehmen – nahm – genommen. Sık kullanılan 50–60 düzensiz fiilin listesini her gün birkaç dakika tekrar etmek en etkili yoldur. Sıfat olarak kullanırken aynı biçimi alırsın.
Benzer ve bağlantılı konular
Soru ve yorumlar
Konuda takıldığın yeri veya öğrenme deneyimini paylaşabilirsin. Yorumlar incelemeden sonra yayımlanır; e-posta adresin gösterilmez.
Öğrenci yorumları